Twijfel je tussen verlaagt of verlaagd? Je bent zeker niet de enige. De woorden lijken sterk op elkaar, maar ze hebben een andere grammaticale functie. Het verschil heeft te maken met de werkwoordsvorm die je nodig hebt in een zin. Verlaagt is een persoonsvorm in de tegenwoordige tijd, terwijl verlaagd meestal een voltooid deelwoord is. Door eerst te kijken naar het onderwerp en de opbouw van de zin, kun je meestal snel bepalen welke vorm correct is.
Wanneer schrijf je verlaagt?
Verlaagt gebruik je wanneer het werkwoord verlagen in de tegenwoordige tijd staat en het onderwerp hij, zij of het is. Je kunt hierbij vaak de vraag stellen: wie of wat verlaagt iets? Als het antwoord bijvoorbeeld de overheid, de maatregel of hij is, schrijf je verlaagt.
Voorbeelden:
- De winkel verlaagt de prijzen.
- De nieuwe maatregel verlaagt de kosten.
- Hij verlaagt het bedrag.
- De centrale bank verlaagt de rente.
- Zij verlaagt haar tempo.
Je ziet dat verlaagt hier een handeling beschrijft die op dit moment plaatsvindt of regelmatig gebeurt. Het onderwerp voert de handeling zelf uit.
Wanneer schrijf je verlaagd?
Verlaagd is het voltooid deelwoord van verlagen. Deze vorm gebruik je bijvoorbeeld in combinatie met een vorm van hebben of zijn, maar ook wanneer het woord als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt.
Voorbeelden zijn:
- De prijzen zijn verlaagd.
- De winkel heeft de prijzen verlaagd.
- De rente is verlaagd.
- Het bedrag wordt verlaagd.
- De verlaagde prijs staat op het prijskaartje.
In deze voorbeelden gaat het om een handeling die is uitgevoerd of om iets dat inmiddels een lagere waarde heeft gekregen.
Verlaagt of verlaagd in een schema
Een eenvoudig schema kan helpen om het verschil tussen beide vormen snel te onthouden.
| Vorm | Gebruik | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Verlaagt | Tegenwoordige tijd, bij hij, zij of het | De winkel verlaagt de prijs. |
| Verlaagd | Voltooid deelwoord | De prijs is verlaagd. |
| Verlaagd | Bijvoeglijk gebruikt | De verlaagde prijs is aantrekkelijk. |
| Verlaag | Tegenwoordige tijd bij ik | Ik verlaag de prijs. |
| Verlagen | Hele werkwoord | Wij willen de prijs verlagen. |
Dit overzicht maakt duidelijk dat de laatste letter niet zomaar wordt gekozen. De grammaticale functie bepaalt of je verlaagt of verlaagd schrijft.
Een handige truc om het verschil te onthouden
Een eenvoudige manier om verlaagt of verlaagd uit elkaar te houden, is om naar het onderwerp te kijken. Staat er hij, zij of het en gaat het om een handeling die nu plaatsvindt? Dan is verlaagt meestal de juiste vorm.
Staat er een vorm van hebben of zijn voor het woord, dan gaat het vaak om het voltooid deelwoord verlaagd. Denk bijvoorbeeld aan: heeft verlaagd, is verlaagd en wordt verlaagd. Ook in combinaties zoals een verlaagde prijs gebruik je de vorm met een d.
Voorbeelden met verlaagt
De vorm verlaagt komt veel voor in zinnen waarin iemand of iets een bepaalde waarde naar beneden brengt. Het kan bijvoorbeeld gaan om prijzen, kosten, belastingen, snelheid, tarieven of bedragen.
Enkele voorbeelden:
- De supermarkt verlaagt de prijzen.
- De gemeente verlaagt de belasting.
- De nieuwe technologie verlaagt het energieverbruik.
- De bestuurder verlaagt zijn snelheid.
- De bank verlaagt het rentetarief.
In al deze zinnen voert het onderwerp de handeling uit. Daarom eindigt het werkwoord op -t.
Voorbeelden met verlaagd
Bij verlaagd ligt de nadruk op het resultaat van de handeling. Iets is bijvoorbeeld al naar beneden gebracht of heeft inmiddels een lagere waarde.
Voorbeelden:
- De prijs is verlaagd.
- Het tarief werd verlaagd.
- De kosten zijn aanzienlijk verlaagd.
- De winkel heeft de prijzen verlaagd.
- De verlaagde prijs geldt tot het einde van de maand.
Hier is verlaagd het voltooid deelwoord van verlagen.
Waarom worden verlaagt en verlaagd vaak door elkaar gehaald?
De verwarring ontstaat vooral doordat de uitspraak van verlaagt en verlaagd vrijwel hetzelfde klinkt. Bij het schrijven hoor je daardoor niet altijd welke vorm je moet gebruiken. Je moet daarom naar de grammaticale functie van het woord kijken.
Een handige vraag is: doet het onderwerp de handeling? Dan kan verlaagt de juiste vorm zijn. Gaat het om iets dat al verlaagd is of samen met heeft, is of wordt wordt gebruikt? Dan kies je verlaagd.
Conclusie
De keuze tussen verlaagt of verlaagd wordt bepaald door de grammatica van de zin. Verlaagt is de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij hij, zij of het, zoals in: De winkel verlaagt de prijs. Verlaagd is het voltooid deelwoord, zoals in: De prijs is verlaagd. Wie twijfelt, kan daarom het beste eerst kijken naar het onderwerp en vervolgens naar de werkwoordsvorm die in de zin nodig is.